Piet Teigeler
Het dwaalspoor.
Houtekiet, Antwerpen, 224 p., € 14,70
De titel verwijst ondubbelzinnig naar Het dwaallicht, de laatste roman van Elsschot. Daarin helpt Frans Laarmans op een kille en natte novemberavond drie Afghaanse ‘rijstkakkers’ die op een Indiëvaarder werken tijdens hun speurtocht naar zakkennaaister Maria Van Dam. Bij Elsschot gaat Laarmans, de nieuwe eigenaar van
Het Wereldtijdschrift uiteindelijk naar huis. Naar zijn krant, “om weer plaats te nemen in de kring van die waar ik aan gebonden hen en die mij vervelen, onuitsprekelijk.” Piet Teigeler laat de “oude saler” aan de rol gaan en toch Maria opzoeken. Hij vindt ze afschuwelijk vermoord op haar armoedige kamertje. Laarmans vlucht naar huis en vreest dat de politie hem als eerste verdachte zal aanwijzen. Om dat te verhinderen stuurt bij Karel De Keizer, zijn assistent bij
Het Wereldtijdschrift, op onderzoek uit. Hij geeft hem wat vage opdrachten omdat hij ook hém niet wil vertellen wat er de vorige avond precies is gebeurd. Met De Keizer is hij aan het goede adres want de man heeft in de VS een tijdje als privé-detective gewerkt. De Keizer beseft al vlug dat zijn baas hem niet alle heeft verteld en belandt in een vreemd avontuur. Antwerpen blijkt het centrum te zijn van een heus spionagenetwerk en het is geen toeval dat de politie de dood van Maria Van Dam wil afdoen als een banale abortuszaak. Aan politieman Fons Chevalier, de zwager van De Keizer, wordt duidelijk gezegd dat bij de zaak niet al te grondig moet onderzoeken. Toch willen de twee mannen dat de waarheid aan het licht komt. Maar 'hogere belangen' staan duidelijk in de weg en de burgerlijke Laarmans dreigt het slachtoffer te worden. Hij is niet alleen bang van moord te worden beschuldigd, maar ook dal zijn vrouw alles te weten zal komen over zijn nachtelijke dooltocht.
| 'Meesterlijk beschrijft Teigeler de sfeer in de drukke Antwerpse haven' |
We kennen Teigeler (66) als de auteur van paar mooie, goed gedocumenteerde actuele politieromans met het duo Carpentier en Dewit. Rond die Antwerpse speurders beloofde hij tien romans te schrijven. Zeven zijn er intussen verschenen.
Het dwaalspoor staat buiten die reeks. Teigeler heeft zich dit keer vastgebeten in de periode net voor de Tweede Wereldoorlog. Meesterlijk beschrijft hij de sfeer in de drukke Antwerpse haven en de vaak schrijnende sociale toestanden. "Een steile kippenladder, die naar de vliering leidde waar iedereen sliep. De was werd op staat gedaan en ook echtelijke ruzies werden daar uitgevochten. De jongens die kun kinderjaren overleefden gingen varen of werden politieman, als zij tenminste niet in de misdaad belandden. De meisjes die niet trouwden, werden dienstmeid of prostituee.”
Het verhaal zit knap in elkaar en heeft wat van een hedendaagse spionageroman waarin je niet altijd weet wie voor wat staat. Een intelligente who- en whydunit met een zeldzame aandacht voor het taalgebruik van nu al weer meer dan zestig jaar geleden. En wees gerust, je moet niet echt een kenner van Elsschot zijn om te genieten. Maar het helpt wel een beetje.
FRED BRAECKMAN, De Morgen (16-10-2002)